De stoffen op deze kaart

Het ATMO-Street-model van IRCEL-CELINE rekent voor vier stoffen een jaargemiddelde uit op een raster van tien meter. Ze komen deels uit dezelfde bronnen, maar gedragen zich heel verschillend in de ruimte, en dat bepaalt hoeveel het uitmaakt waar precies u woont.

Stikstofdioxide (NO₂)

Stikstofdioxide ontstaat vooral bij verbranding in motoren en verwarmingsketels. Het is daarmee de stof die het duidelijkst met verkeer samenhangt: de waarde loopt sterk op vlak langs een drukke weg en zakt binnen enkele tientallen meters weer weg. Juist daarom is een kaart op tien meter nauwkeurig hier zinvoller dan een gemiddelde over een hele gemeente.

Belgisch gemiddelde 2024	8,7 µg/m³
Laagste en hoogste gemeente	2,4 tot 24,2 µg/m³
WHO-advieswaarde	10 µg/m³
EU-grenswaarde vanaf 2030	20 µg/m³

Meer over NO₂ Ranglijst

Fijnstof (PM2,5)

PM2,5 is fijnstof met deeltjes kleiner dan 2,5 micrometer. Die deeltjes komen deels uit verkeer en houtverbranding, maar voor een groot deel ook van ver buiten België: ze blijven lang in de lucht hangen en waaien over grote afstanden mee. Daardoor verschilt PM2,5 binnen een gemeente veel minder dan stikstofdioxide.

Belgisch gemiddelde 2024	6,7 µg/m³
Laagste en hoogste gemeente	3,3 tot 9,8 µg/m³
WHO-advieswaarde	5 µg/m³
EU-grenswaarde vanaf 2030	10 µg/m³

Meer over PM2,5 Ranglijst

Fijnstof (PM10)

PM10 is fijnstof met deeltjes kleiner dan 10 micrometer. Naast verbranding telt hier ook opwaaiend stof mee: van wegdek, banden, remmen, bouwwerken en landbouwgrond. PM10 bevat PM2,5; de gemeten PM10-waarde is dus altijd hoger dan de PM2,5-waarde op hetzelfde punt.

Belgisch gemiddelde 2024	11,9 µg/m³
Laagste en hoogste gemeente	5,1 tot 17,5 µg/m³
WHO-advieswaarde	15 µg/m³
EU-grenswaarde vanaf 2030	20 µg/m³

Meer over PM10 Ranglijst

Black carbon

Black carbon, ook wel roet, is het zwarte deel van fijnstof dat vrijkomt bij onvolledige verbranding. Dieselmotoren en houtkachels zijn de belangrijkste bronnen. Black carbon volgt het verkeer nog nauwer dan stikstofdioxide, wat het een gevoelige maat maakt voor de invloed van een drukke straat. Er is voor black carbon geen Europese grenswaarde en geen WHO-advieswaarde vastgesteld.

Belgisch gemiddelde 2024	0,39 µg/m³
Laagste en hoogste gemeente	0,10 tot 0,88 µg/m³
WHO-advieswaarde	niet vastgesteld
EU-grenswaarde vanaf 2030	niet vastgesteld

Meer over BC Ranglijst

Waarom de ene stof veel meer verschilt dan de andere

Stikstofdioxide ontstaat vlak bij de bron en verdwijnt ook weer snel. Aan een drukke steenweg meet u een veelvoud van wat honderd meter verderop in de tuin zit. Voor deze stof maakt uw precieze adres dus enorm veel uit, en is een kaart op tien meter nauwkeurig echt iets anders dan een gemeentegemiddelde.

Fijnstof gedraagt zich tegenovergesteld. De kleine deeltjes blijven dagen in de lucht hangen en waaien over honderden kilometers mee. Een groot deel van het fijnstof boven België is hier niet uitgestoten. Daardoor liggen de PM2,5-waarden binnen een gemeente dicht bij elkaar, en verschillen ze tussen gemeenten veel minder dan bij stikstofdioxide.

Black carbon zit daar nog een stap voorbij: het volgt het verkeer nog nauwer dan stikstofdioxide. Dat maakt de stof gevoelig als maat voor de invloed van een drukke straat, maar er is geen norm om hem tegen af te zetten.