De nieuwe EU-normen voor 2030: wat verandert er voor Belgie?

Gepubliceerd op 1 augustus 2026 · Normen en beleid

In oktober 2024 nam de Europese Unie Richtlijn 2024/2881 aan, de herziene richtlijn luchtkwaliteit. Die scherpt de grenswaarden fors aan, met 1 januari 2030 als uiterste datum. Voor de cijfers op deze site verandert dat niets, maar voor wat die cijfers betekenen verandert er veel.

Wat er precies verandert

Voor de drie stoffen op deze site waarvoor een norm bestaat, gaan de jaargemiddelde grenswaarden ongeveer halveren.

  • Stikstofdioxide: van 40 naar 20 µg/m³
  • Fijnstof PM2,5: van 25 naar 10 µg/m³
  • Fijnstof PM10: van 40 naar 20 µg/m³

De huidige waarden gelden nog tot 11 december 2026; dat is dus een tussenstap die dichterbij is dan 2030. Alle getallen met bronvermelding staan op de normenpagina.

Waarom dit de cijfers een andere lading geeft

Onder de huidige norm van 40 µg/m³ is er in Belgie op gemeenteniveau nauwelijks een probleem: vrijwel elke gemeente blijft daar ruim onder. Dat maakt het cijfer weinig zeggend, want een norm die iedereen haalt onderscheidt niets.

Bij 20 µg/m³ wordt dat anders. Dan komen dichtbebouwde stedelijke gebieden en drukke verkeersaders wel degelijk in beeld. In onze database ligt Antwerpen op het gemeentemiddelpunt al boven die grens, en dat is dan nog het middelpunt en niet de drukste straat.

Het middelpunt is niet de maatstaf

Hier past een belangrijke kanttekening. De Europese grenswaarde geldt niet voor het geometrische middelpunt van een gemeente, maar voor plekken waar mensen worden blootgesteld, gemeten volgens vaste regels over meetpuntplaatsing. Onze gemeentecijfers zijn dus geen toetsing aan de norm; ze zijn een vergelijkingsmaat tussen gemeenten.

Wilt u weten hoe uw eigen omgeving zich verhoudt tot de norm van 2030, vul dan uw adres in. Op een adres aan een drukke steenweg kan de berekende waarde ver boven het gemeentecijfer liggen. Zie ook het artikel over wonen langs een drukke weg.

Waarom de EU niet gewoon de WHO volgt

De WHO-advieswaarden liggen nog eens flink lager: 10 µg/m³ voor stikstofdioxide en 5 voor PM2,5. Ook na 2030 blijft de Europese norm daar dus boven.

Dat is geen slordigheid. De WHO kijkt uitsluitend naar wat gezondheidskundig wenselijk is en heeft geen handhavingsprobleem. De Europese wetgever moet een norm vaststellen die lidstaten daadwerkelijk kunnen halen en waarop gehandhaafd kan worden. Beide getallen zijn juist voor hun eigen doel; dat verschil is in een apart artikel uitgewerkt.

Wat er tot 2030 gebeurt

Lidstaten moeten luchtkwaliteitsplannen opstellen voor gebieden waar de nieuwe waarden niet gehaald dreigen te worden. In Belgie gebeurt dat op gewestniveau, want luchtkwaliteitsbeleid is een gewestelijke bevoegdheid. Vlaanderen, Wallonie en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voeren dus elk hun eigen beleid, terwijl de lucht zich niets van gewestgrenzen aantrekt.

Veelgestelde vragen

Haalt Belgie die norm?

Op basis van de trend in onze database is de richting gunstig: stikstofdioxide is sinds 2017 bijna gehalveerd. Of dat genoeg is op de drukste plekken is een andere vraag, en die valt met gemeentemiddelpunten niet te beantwoorden.

Verandert er iets aan de cijfers op deze site?

Nee. De gemeten en berekende waarden blijven wat ze zijn. Wat verandert is de lijn waar ze naast worden gelegd. Onze normen staan in de database met bron en controledatum, dus zodra er iets schuift werken wij dat bij en is dat aan de datum te zien.

Geldt dit ook voor black carbon?

Nee. Voor black carbon stelt ook de nieuwe richtlijn geen grenswaarde vast. Zie het artikel over black carbon.

Volgende stap: bekijk op de ranglijst voor stikstofdioxide hoe uw gemeente er nu voor staat ten opzichte van de grens van 20 µg/m³.

Benieuwd naar uw eigen adres?

Vul uw adres in en bekijk gratis de berekende waarden op dat punt.

Kies uw adres uit de lijst. Wij bevragen dan het rekenmodel op precies dat punt.

€ 9,95 · eenmalig

Hoe schoon is de lucht op uw adres, en wordt het beter of slechter?

De pagina's op deze site tonen de waarden per gemeente of per punt. Wat er precies op de coördinaten van uw woning hangt, hoe dat over de jaren beweegt, of u aan de rustige of de drukke kant van uw buurt woont en hoe dat zich verhoudt tot de WHO-advieswaarden, staat pas in het rapport voor uw adres.

Fijnstof en stikstofdioxide boven de WHO-advieswaarden verhogen het risico op luchtweg- en hart- en vaatklachten, en de lucht staat in geen enkele compromis of keuring. Het rapport zet de officiële IRCEL-CELINE-cijfers voor uw adres op een rij vóór u koopt, huurt of verhuist; het is een modelberekening, geen meting aan uw gevel.

  • Vier stoffen op de coördinaten van uw woning: stikstofdioxide, PM10, PM2,5 en black carbon, met elke jaargang die IRCEL-CELINE publiceert en een grafiek per stof
  • Uw buurt en gemeente: een meting op acht windrichtingen rondom uw adres (rustige of drukke kant), de positie van uw gemeente in de Belgische ranglijst en het dichtstbijzijnde meetstation met afstand
  • Twee kaartuitsneden met uw punt erop en de vergelijking met de Europese grenswaarden en de WHO-advieswaarden, als pdf, ook later opnieuw te downloaden

🔒 Bancontact, iDEAL of creditcard · direct na betaling te downloaden, ook per e-mail · geen abonnement
Gegevens van IRCEL-CELINE; modelberekening, geen meting aan uw gevel

Verder lezen

Houtkachels en fijnstof: de bron die bij u in de woonkamer staat

Bij fijnstof denkt iedereen aan verkeer en industrie. In een Vlaamse woonwijk op een windstille winteravond is de grootste bron vaak een kachel.

Zelf meten met een fijnstofsensor: waar u op moet letten

Uw sensor geeft 25 en deze site zegt 7. Beide kunnen kloppen, want ze meten niet hetzelfde.

Wonen langs een gewestweg of ring: hoeveel scheelt dat echt?

De vraag komt bij elke woningbezichtiging op. Met een kaart op tien meter nauwkeurig kunt u hem eindelijk zelf beantwoorden.