Straatniveau meet anders dan achtergrond: wat tien meter resolutie betekent

De kaarten waarop deze site draait rekenen op een raster van tien bij tien meter. Dat is uitzonderlijk fijn voor een landsdekkend model. Het is ook de eigenschap die het verschil maakt tussen een cijfer over uw gemeente en een cijfer over uw huis. Maar het betekent niet alles wat het lijkt te betekenen.

Wat het wel betekent

Het model kent voor elk vierkantje van tien bij tien meter in Belgie een eigen berekende waarde. Uw voortuin en de rijbaan aan de overkant kunnen dus verschillende waarden hebben. Voor stikstofdioxide is dat geen theorie: die stof neemt binnen enkele tientallen meters van een drukke weg zichtbaar af.

Dat is precies waarom een adresvraag zinvol is. Bij een grover model, met cellen van honderden meters of van een hele buurt, zou de drukke weg over uw hele wijk uitgesmeerd worden en zou iedereen hetzelfde cijfer krijgen.

Wat het niet betekent

Rasterafstand is niet hetzelfde als nauwkeurigheid. Dat het model een waarde per tien meter uitrekent, garandeert niet dat die waarde op elke tien meter klopt. De berekening is zo goed als de gegevens die erin gaan: verkeersintensiteiten, uitstootkentallen, gebouwvormen en weergegevens.

Zit er in uw straat een bron die niet in die gegevens voorkomt, bijvoorbeeld een houtkachel die elke winteravond brandt, dan ziet het model die niet. Andersom kan een verkeersintensiteit die op een gemiddelde is gebaseerd afwijken van wat er in uw straat werkelijk rijdt.

Bij welke stof het het meest uitmaakt

Dit verschilt per stof, en dat is een van de nuttigste dingen om te weten voordat u twee adressen vergelijkt.

• Stikstofdioxide en black carbon: hier maakt uw precieze adres veel uit. Beide komen vlak bij de bron vrij en verdunnen snel.
• PM2,5: hier maakt het weinig uit. Een groot deel komt van ver aanwaaien, waardoor de waarden over een wijk vrijwel gelijk zijn.
• PM10: hier zit iets tussenin, omdat de grovere fractie deels wel lokaal is, van opwaaiend wegdek en bandenslijtage.

Vergelijkt u dus twee woningen op fijnstof en ziet u nauwelijks verschil, dan is dat geen fout in de gegevens maar een eigenschap van de stof. Zie het artikel over fijnstof.

Waarom onze gemeentecijfers grover zijn

Op een gemeentepagina staat een waarde op het geometrische middelpunt van het grondgebied. Dat is een keuze uit praktische noodzaak: wij kunnen niet elk vierkantje in Belgie vooraf bevragen en opslaan, en een gemeente moet ergens door een getal vertegenwoordigd worden.

Het gevolg is dat het gemeentecijfer voor een langgerekte of dunbevolkte gemeente vaak in het landelijke deel valt, ook als er een drukke gewestweg door de gemeente loopt. Zo'n cijfer is dus bruikbaar om gemeenten onderling te vergelijken, en ongeschikt om iets over uw straat te zeggen. Wij zeggen dat op elke ranglijst ook expliciet.

Veelgestelde vragen

Waarom duurt een adresvraag een paar seconden?

Omdat wij voor elke stof en elke jaargang een aparte bevraging bij IRCEL-CELINE doen, ruim dertig in totaal. Wij doen die parallel en bewaren het antwoord daarna een jaar, want een jaargemiddelde uit het verleden verandert niet meer. De tweede keer is het dus meteen klaar.

Kan ik zien welk vierkantje precies is bevraagd?

Op de adrespagina staan de coordinaten die zijn gebruikt. Dat is het punt waarop het model is bevraagd.

Is dit nauwkeuriger dan in Nederland?

Voor deze grootheid wel. Het Belgische ATMO-Street rekent op tien meter, waar het Nederlandse rekengrid waarop onze zustersite draait met grovere cellen werkt. Dat maakt het Belgische materiaal juist geschikt voor een adresvraag.

Volgende stap: lees hoe het ATMO-Street-model werkt, of vul twee adressen in op verschillende afstand van dezelfde drukke weg en vergelijk de uitkomsten.